Houten reiscamera Ivens & Co – 1897-1904
Wilhelm Ivens (1849-1904), was een in Duitsland geboren studio- en hoffotograaf die in het jaar 1867 samen met zijn Nederlandse vrouw Jacoba Maria Gerarda van Leeuwen naar Nijmegen verhuisde om daar een fotohandel op te zetten. In het jaar 1869 opent hij aan de Doddendaal in Nijmegen zijn eigen fotoatelier onder de naam ‘Phototechnisch Bureau en Handel in Photographisch Artikelen’. Hij heeft zich vooral toegelegd op portretfotografie op het toenmalig populaire formaat van carte de visite.
Hun zoon Cornelis Adrianus Peter (roepnaam Kees) Ivens werd in 1871 geboren en leek voorbestemd om in de voetsporen van zijn vader te treden. Hij volgde een opleiding tot fotograaf aan de Königliche Technische Hochschule in Berlijn, maar zijn voorkeur lag niet bij het fotograferen zelf, maar bij de handel in fotoartikelen. Kees trouwde in 1894 met Dora Muskens en ze kregen samen 5 kinderen, waaronder zoon George, die later als de cineast Joris Ivens bekend zou worden. Samen met zijn schoonvader George richtte hij in 1894 in Nijmegen de firma ‘Het Nederlandsch Fototechnische Bureau C.A.P. Ivens & Co’ op. De focus van het bedrijf lag volledig op de verkoop van benodigdheden voor de fotografie. Hij opende al in 1896 een tweede filiaal in Amsterdam, daarna volgden vestingen in Groningen (1897) en Den Haag (1904).
In het jaar 1920 wordt de naam van het bedrijf ingekort tot CAPI, waardoor ik mijn houten reiscamera globaal kan dateren tussen 1894 en 1920. Maar, doordat op het label op de camera alleen de plaatsnamen Nijmegen, Amsterdam en Groningen vermeld staan, kan ik op basis van deze vestigingen concluderen dat de camera geproduceerd is tussen 1897 en 1904.
Kees leidde het bedrijf met zeer strakke hand en heeft de basis gelegd voor een grote winkelketen met tientallen vestigingen. Daarnaast was hij jarenlang de voorzitter van de ‘Nijmeegsche Amateur Fotografen Vereeniging ‘Meer Licht’ en participeerde hij in de gemeentelijke politiek van zijn geboortestad Nijmegen. Daar was Kees actief betrokken bij het aanleggen van het Maas-Waalkanaal in 1927 en het bouwen van de Waalbrug in 1936. Het enige dat in Nijmegen nu nog aan hem herinnert is een bank bij de Waalbrug met de naam: C.A.P. Ivens. Hij is in 1941 overleden.
Hoewel ik mijn camera dus wel exact kan dateren tussen 1897 en 1904, kan ik verder geen informatie vinden over de fabricage. Op de site van ‘De Nederlandse Camera’ heb ik gezien dat Ivens reflexcamera’s van de Nederlandse firma Loman & Co onder hun eigen naam heeft verkocht. Onduidelijk is waar en door wie die toestellen gebouwd zijn. Op de lens staat de tekst Ivens’ Rapid Rect. Aplanaat No 2. Ook hier kan ik verder geen documentatie over vinden. Wat ik wel heb gevonden is dat de firma Ivens & Co kwaliteit heel hoog in het vaandel had; op één van hun reclameposters staat namelijk de tekst: “Wat de keur is bij goud- en zilverwerken, dat is de naam Ivens & Co op een fototoestel.” Door die tekst heb ik mijn camera toch ondergebracht op de pagina van mijn Nederlandse camera’s. Ik kocht dit bijzondere exemplaar via Marktplaats van Thea uit Laren (NH). Hij heeft een mooi plekje gekregen in mijn collectie.